Dr Liu Quan ploetert 20m per dag langs de slijkerige bergpaden van Sichuan tijdens zijn ronde.
Dorpsdokter gedurende de laatste 55 jaar, is hij zijn praktijk begonnen op zijn 15de als derde generatie kruidendokter.
In de jaren 70 kreeg hij een basistraining in het kader van voorzitter Mao’s programma om “blote voeten dokters” naar de massa’s op het platteland te sturen.
Dr Liu draagt nog steeds een verbleekt Mao-pak en een foto van de Grote Roerganger valt op in zijn kale kliniek. Hij denkt met weemoed terug aan die dagen.
“Ten tijde van voorzitter Mao kon je een dokter spreken, of je geld had of niet. We konden aan ziektepreventie doen, zoals inentingen, of onze patiënten geld hadden of niet. Tegenwoordig kunnen enkel zij die geld hebben inentingen krijgen,” zegt hij.
Vandaag is het oude systeem dat een bijna algemene toegang bood tot een basis gezondheidszorg ontmanteld, want de regering tracht de kosten van de gezondheidszorg voor meer dan één miljard mensen te spreiden.
De economie heerst en de dorpsdokters moeten winst maken. Maar geld verdienen is niet gemakkelijk als je patiënten te arm zijn om zich medische diensten te veroorloven.
Een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie over de gelijkheid van medische behandeling plaatst China op de 187ste plaats onder 191 landen.
Hana Brixi van de WGO legt uit: “Verschaffers van gezondheidszorg moeten inkomsten genereren. Ze worden niet gedekt, zelfs niet voor het verlenen van openbare diensten.”
“Bijgevolg concentreren ze zich noodzakelijkerwijze op diegenen die middelen kunnen spenderen. Ze verlenen overdadige diensten aan diegenen die kunnen betalen, en beperkte of helemaal geen diensten aan diegenen die niet kunnen betalen.”
Het blijkt duidelijk dat de armen onvoldoende medische behandeling nastreven wegens de kosten, terwijl de rijken steeds meer betalen.
Cijfers van der regering tonen aan dat ziekenhuis bezoeken tussen 2000 en 2003 met bijna 5% zijn gedaald, over dezelfde periode zijn de winsten van de ziekenhuizen echter met 70% gestegen.
Achter zulke naakte cijfers gaan hartverscheurende verhalen schuil, zoals dat van Mevr. Li. Ze ligt half-verlamd, niet in staat tot spreken, in een bekend hospitaal in Beijing.
Dit is het gevolg van een mislukte operatie na een hersenbloeding. Haar familie heeft €15000 betaald en ze weet niet waar het geld heen is.
Haar dochter, Xie Pie, verdenkt het ziekenhuis ervan de honoraria te hebben verhoogd nadat ze hebben ontdekt hoe welstellend ze waren.
“Mijn vriendin was op bezoek en een dokter vroeg haar wat mijn financiële toestand was, zoals met welk model auto ik reed. De volgende dag zei de dokter dat de kosten van de operatie €4000 hoger lagen.”
Smeergeld
De familie geeft toe smeergeld te hebben gegeven aan de dokters. Het zou niet mogen gebeuren maar het is alledaags in China.
“Ik heb €1000 gegeven aan de professor,” zei Xie Pie. “Voor de operatie zei een dokter me dat de operatie die nacht zou plaatsvinden en dat ik geld moest geven aan anderen, ook aan de anesthesist. Ten slotte gaf ik €1500 in rode enveloppen. Het eerste wat ze deden na de (mislukte) operatie was het meest geld terug geven.
Het ziekenhuis weigerde een interview met de BBC zolang het onderzoek liep.
Dit geval illustreert veel van de ergste problemen in de Chinese gezondheidszorg. Sinds 1980 zijn de regeringsuitgaven voor gezondheidszorg gezakt van 36% naar 17%, terwijl de eigen kosten van de patiënten zijn gestegen van 20% naar 59%.
Met lage subsidies moeten ziekenhuizen andere manieren zoeken om uit de kosten te geraken.
Hu Weimin kent hun strategieën maar al te goed. Hij cardiovasculair dokter die klokkenluider is geworden door de voorschriften van het ziekenhuis om meer geld te verdienen aan de patiënten te publiceren.
In zijn ziekenhuis, in de provincie Hunan, kregen dokters en hun departementen een percentage op elk voorschrift dat ze uitschreven. Hoe meer de dokters voorschreven, hoe meer ze dus verdienden.
Elke keer een patiënt werd opgenomen kreeg de geneesheer €2,5, meer gesofisticeerde procedures brachten meer op.
Het volledige verhaal van Louisa Lim vind je op de website van BBC World.
[Bron: BBC World, 2 maart 2006]
